شهرستان گیلانغرب سرشار از صدها اثر تاریخی و طبیعی ثبت شده در زمره اثار ملی است و کاه اربابی نیز از جمله دیدنی های تاریخی این شهرستان است .
این کاخ ها و عمارات بیشتر به افراد متمول یا حکام تعلق داشت و به گونه ای ساخته می شدند که تا به امروز نیز دوام آورده و باقی مانده اند.
کاخ های بسیاری در سراسر ایران باقی مانده است و یکی از آنها کاخ اربابی ساسانی به شمار می رود که در شهرستان گیلانغرب و در نزدیکی سراب مورت قرار دارد.
احتمال می رود این بنا در دوران اشکانیان ساخته شده و پس از آن حتی در دوران ساسانی نیز مورد استفاده بوده باشد.
تاریخچه کاخ اربابی ساسانی
کاخ اربابی در مجاورت دایک سراب و سرچشمه سراب گیلانغرب،پس از اینکه تخریب شد در دوران ساسانی و حتی پس از اسلام نیز مورد استفاده قرار داشت. از این بنا در زمان سلجوقیان به عنوان کارگاه صنعتی استفاده می کردند.
پس از آن در دوره ایلخانی کاخ اربابی به محلی برای اطراق کوچ نشینان فعلی تبدیل شده بود که بخشی از سال به ویژه بهار و پاییز در آنجا اطراق می کردند.
معماری کاخ اربابی ساسانی گیلانغرب
در شرح بصری این اثر تاریخی باید گفت که این بنا که پلانی به صورت مستطیل شکل دارد از معماری بی نظیری دارد و از قسمت های مختلفی مانند راهروها، تالار تشریفات، اتاق تختنشینحاکم، محل زندگی خصوصی حاکم و واحدهای اداری، دفتر منشی، پاگردها و … تشکیل شده است.
راهروهای موجود در این بنا عرضی حدود سه متر و طولی برابر با ۵۰ دارند و از طریق آنها بخش های مختلف بنا بهم متصل می شوند. در ساخت این بنا از مصالحی مانند سنگ و ملات گچ و آجر استفاده کرده اند.
امروزه بخش های کمی از این کاخ اربابی بر جای مانده و قابل دیدن است. آثاری از این بنا به دست آمده که نشان می دهد در زمان اشکانیان دارای تزئیناتی با پلاک و گچبری بوده است.
در بخش شمالی کاخ ایوانی با دو ستون دارای گچ بری قرار گرفته که بخشی از دیواره های قطور این قسمت کاملا قابل مشاهده است. مساحت این محوطه باستانی حدوداَ برابر با نیم هکتار است.
راه های دسترسی به کاخ اربابی
برای دیدن این بنا باید به شهرستان گیلانغرب بروید و از آنجا با استفاده خودرو های شخصی و یا تاکسی خود را به سراب مورت یا سراب گیلانغرب برسانید. این سراب در حاشیه یک کیلومتری شرقی شهر قرار دارد، به همین خاطر دسترسی به آن، به راحتی انجام می گیرد.
بازدید از کاخ اربابی ساسانی گیلانغرب
برای دیدار از آن نیازی نیست هزینه پرداخت کنید و زمانی که برای دیدن آن احتیاج دارید حدود یک ساعت است. آتشکده ای نیز در آن حوالی قرار دارد که دیدن آن را نیز به شما پیشنهاد می کنیم. از آنجایی که این اثر تاریخی در کنار سراب مورت قرار گرفته است، می توانید زمانی را نیز به تفریح و گردش در طبیعت آن بپردازید و به دور از هیاهوی شهری باشید.
